< home < | > lees meer >
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30


naar de JUXEBOX

BOB DYLAN

De belichaming van het begrip protestzanger. Tegen de oorlog in Vietnam (‘It’s all right mama, I’m only bleeding’) en tegen de bekrompen waarden en normen van burgerlijk Amerika (‘Something is happening, but you don’t know what it is, do you Mister Jones?’). Zijn eigenzinnigheid doet hem in 1965 breken met zijn achterban, die geshockeerd reageert als hij op het Newport Folk Festival met een elektrische popband op komt draven. Wordt het geweten van zijn generatie, maar blijft tegelijkertijd steeds ongrijpbaar. Kan eigenlijk elk onderwerp aan. Van liefdeslied (Lay Lady Lay), tot psychedelisch (Subterreanean Homesick Blues) tot profetisch met bijbelse allure (All Along The Watchtower). Met afstand de meest invloedrijke singer-songwriter uit de geschiedenis van de popmuziek. Niet de man met de mooiste stem, maar wel met de grootste zeggingskracht. Wordt in 2000 voorgedragen voor de Nobelprijs voor literatuur. Krijgt hem (ten onrechte?) niet.

www.bobdylan.com



BOB MARLEY

Een van de grootste zwarte helden. Ruim negentig procent van zijn songs (en dat zijn er nogal wat) heeft Bob Marley geschreven voor 1973. En bovendien allemaal in de definitieve versies opgenomen met zijn Wailers – Peter Tosh en Bunny Livingstone – onder supervisie van legendarische Jamaicaanse producers als Coxsone Dodd en Lee Perry. Eigenlijk is Marley’s carrière al volmaakt afgerond tegen de tijd dat de Britse producer Chris Blackwell het nodig vindt om zijn reggae hapklaar te maken voor het poppubliek. Puristen morren dat Marley sindsdien de reggae uitverkocht heeft en deels hebben ze gelijk. Zijn muziek wordt steeds gladder en popachtiger, vooral nadat The Wailers zijn ingeruild voor een dameskoortje. Maar daarmee is hij wel de enige die de muziek van zijn armoedige eiland voorgoed in het bewustzijn van de hele wereld heeft gebracht. Veel meer dan een overtuigd rastaman is hij de charismatische soul rebel, die zijn engagement en idealen nooit verloren heeft. De boodschap van zijn liedjes is voor iedereen verstaanbaar, maar nooit boodschapperig of drammerig. Wellicht is hij de eerste artiest die de Derde Wereld een stem heeft gegeven. Daarom is Bob Marley tot op de huidige dag een van de grootste zwarte helden. En beslist niet alleen op Jamaica.

www.bobmarley.com



JIMI HENDRIX

Wanneer Jimi Hendrix als een explosie aan het firmament verschijnt, lijkt hij op een gitaarmagiër van een verre planeet. Toch blijken zijn achtergrond en muzikale wortels een stuk aardser dan zijn toenmalige fans zich realiseren. Hij heeft met Little Richard en de Isley Brothers gespeeld en bezit een diepe kennis van de bluestraditie. Een nummer als Voodoo Child is in wezen oeroude countryblues, die hij elektrificerend de stratosfeer inschiet. Met zijn imago als de exotische en extravagante gitaarheld is hij niet gelukkig. Tot aan zijn dood, op zijn 27ste, heeft Hendrix voortdurend geprobeerd om de grenzen van zichzelf en zijn muziek te verleggen.

www.jimi-hendrix.com



JAMES BROWN

The Gothfather of Soul, James Brown laat in 1965 een proefpersing van Papa’s Got A Brand New Bag horen aan zijn platenbaas Syd Nathan. Die het ding halverwege van de draaitafel grist en woedend aan gruzelementen smijt. Brown staat erbij en lacht alleen maar. Niets of niemand kan deze tomeloze vernieuwer stuiten. Ongenaakbare rhythm & blues, ziedende soul en de meest inventief syncoperende funk – in alles overtreft de kleine man met het enorme ego de rest van de wereld. En ondertussen sneller dansen dan het licht. James Brown is de grootste sensatie sinds vliegende schotels. De hiphopgeneratie mag nog niet eens zijn schoenen schoonlikken.

www.funky-stuff.com



SAM COOKE

In 1957 maakt het eerste meisjesidool van de gospel zijn geruchtmakende overstap naar de popmuziek. De gevolgen zijn niet te overzien. Gezegend met de indrukwekkendste stem van allemaal is hij de haast volmaakte belichaming van alles waar soul voor staat. Er is geen enkele soulzanger die zich niet aan Sam Cooke gespiegeld heeft. Alles lijkt bij Mr. Smooth anzelf te gaan: leven, vrouwen, roem, zingen… En dan toch neergeknald te worden door een akkefietje met een hoer in een louche motel, op zijn 33ste, hoe succesvol zijn popwerk ook is. Zijn opnamen met The Soul Stirrers behoren tot de meest unieke en tijdloze uit de gospel en zijn tegelijk hoogtepunten uit de pophistorie. Omdat alles erin zit.

www.samcooke.com



THE DOORS

Zanger Jim Morrison is de opperpriester van de psychedelische hippieblues. Zelfbenoemd sjamaan, visionair, lerenbroekendrager, grootverbruiker qua drugs, dichter, provocateur, mooie jongen, seksgod, zuiplap, zelfdestructieveling, buitenstaander, slangenbezweerder, randfiguur. The Doors vernoemen zich naar een boek van Aldous Huxley over deuren die toegang geven tot een andere wereld (The Doors Of Perception). Die deuren openen ze ook: het levert een aantal stoere en tot de verbeelding sprekende platen op vol poëtische teksten over waanzin, seks en doodsdrift. Plus: het krachtige orgeltje van Ray Manzarek, dat nooit aflaat. ‘The Singer must die’ zong Leonard Cohen ooit. Wel: Jim Morrison sterft op 3 juli 1971. Naar Pêre Lachaise te Parijs, waar hij begraven ligt, wordt nog dagelijks een bedevaart gehouden.

www.thedoors.com



ARETHA FRANKLIN

The Queen Of Soul! ‘Ik heb zojuist mijn song verloren,’ verklaart Otis Redding nadat hij voor het eerst haar interpretatie van zijn lijfsong Respect heeft gehoord. ‘Dat meisje heeft het van me afgepakt.’ Dat meisje heeft er dan, in ’67, al een complete carrière opzitten. Maar alleen Atlantic-producer Jerry Wexler begrijpt waar haar ziel ligt: in de kerk. Met Aretha en producer Tom Dowd creëert hij de eerstkomende tien jaar aanhoudend soulmagie die haar weerga niet kent. Haar stem is als een bliksemschicht en haar interpretaties hebben stuk voor stuk iets definitiefs: zo moet het en niet anders. Wie niet frontaal door Aretha’s bliksemschicht geraakt wordt, heeft een serieus probleem.

www.aretha-franklin.com



RAY CHARLES

Het heet I Got A Woman en het is misschien wel de meest revolutionaire plaat uit de pophistorie. Op papier lijkt het idee simpel: men neme een oud gospelnummer, voege een New Orleans-achtige shuffle toe en vervange 'my lord' door 'my baby' . In de praktijk maakt de voormalige clubblueszanger en pianist er een tijdbom van. Gedurende de daaropvolgende jaren tilt Brother Ray zijn wereldse gospel (= soul) naar steeds duizelingwekkender hoogten. De stem van Ray Charles is een gloeiend getimede lavastroom van pijn en emotie. Niet alleen de stem van zwart Amerika, maar ook van onnoembare invloed op blanke zangers aan de andere kant van de oceaan.

www.raycharles.com



MILES DAVIS

En dan is er Miles. Altijd en overal Miles. Een ontdekkingsreis door het grensoverschrijdende oeuvre van deze baanbrekende trompettist kan op ieder punt beginnen. Bijvoorbeeld bij onderstaande plaat, die de jazzrock inluidt, hoewel de even rauw als verfijnd geweven klanktapijten een wereld op zich vormen. Of bij de geknipte polyfunk van On The Corner, waardoor je weer een kilo danceplaten naar de ramsj kunt bregen. Of bij Kind Of Blue, wellicht de meest betoverende groepsimprovisatie ooit vastgelegd. Vaak wordt beweerd dat de akoestische Miles voor de ‘echte’ jazzo is en de elektrische Miles voor de moderno’s. Onzin. Er is maar één Miles. Altijd.

www.milesdavis.com



JACQUES BREL

Briljante eenling, groot poëet. Onwaarschijnlijke Belg van het ‘vlakke land’ raakt beroemd in Frankrijk, waar hij de lat voor het chanson zo hoog legt dat sindsdien niemand er ooit nog overheen is gekomen. Podiumbeest zonder weerga. Kotst op de bourgeoisie (‘vette burgerkliek, vette vieze varkens!’ zingt hij in zijn Nederlandse versie van Les Bourgeois). Haalt uit tegen vrouwen (Les Biches) en zingt dat het zwaar is om te sterven in de lente (Le Moribond). Sterft in de herfst van 1978. Zijn werk staat zo bol van de passie dat je de Franse taal niet eens hoeft te beheersen om hem te snappen.

www.jacquesbrel.be



JONI MITCHELL

In een interview heeft ze eens verklaard slechts ‘een gewone boerentrien uit Canada’ te zijn. Kan zijn. Maar alleen een blind en doof paard kan concluderen dat Joni Mitchell niet een van de belangrijkste songschrijvers van de twintigste eeuw is. Niemand koppelt persoonlijke betrokkenheid aan zulk scherp observatievermogen en inventief woordgebruik. Tot ver in de jaren tachtig blijft zij de meetlat waartegen alle singer-songwriters het moeten afleggen.

www.jonimitchell.com





STEELY DAN

Intellectuelen! Van alle seventiesduo’s het meest geniale. Muzikale perfectionisten die jazz- en latin-invloeden verwerken tot subliem geproduceerde popmuziek. Toch staan hun klinische imago en mediaschuwheid een grootse doorbraak in de weg. Ze stoppen met optreden in 1974, omdat het Donald Fagen en Walter Becker niet lukt op het podium de perfectie van hun platen te evenaren. Moeilijk, moeilijk. Pas in 1993 menen ze dat wel te kunnen realiseren. Desondanks bevelen we juist al hun platen uit de jaren zeventig (van Can’t Buy A Thrill tot Gaucho) onvoorwaardelijk aan.

www.steelydan.com



TALKING HEADS

In de jaren tachtig - onder leiding van verstrooid analyticus David Byrne - uitgroeiend tot grensoverschrijdend instituut. Aanvankelijk de meest intellectuele en arty factor in de New-Yorkse punk- en new wave-school van eind jaren zeventig. Op Remain In Light (door de critici uitgeroepen tot beste album van 1980) knopen ze op nimmer vertoonde wijze hoekige wave, Afrikaanse ritmes, ongenadig swingende danspop en de geluidsopvattingen van producer-musicus Brian Eno aan elkaar.

www.talking-heads.net



LED ZEPPELIN

Stairway To Heaven, sinds jaar en dag hoog in de Top 100 Aller Tijden. Drank maakt meer kapot dan je lief is. Vraag het aan Led Zeppelin, dat drummer John Bonham aan de drank ziet bezwijken. Een man die met lood in zijn schoenen naar zijn werk is gegaan, en dat wil weten ook. Als een lompe slavendrijver zit ‘Bonzo’ zijn muzikale kompanen achter de vodden en stuwt ze op tot grootste prestaties. Het is de tijd dat Robert Plant nog denkt dat ie Janis Joplin is en moeiteloos alle hoge uithalen pakt. Optimaal in stelling gebracht door de breed uitwaaierende gitaarpartijen van ex-sessiegitarist Jimmy Page is er echter ook plaats voor ingetogen, folkachtige akoestische sfeertjes.

www.led-zeppelin.org



FRANK SINATRA

Ol' Blue Eyes / The Voice is een legende. In de vijftiger en zestiger jaren was Sinatra een populaire attractie in Las Vegas. Hij was bevriend met Dean Martin en Sammy Davis Jr., en samen vormden zij de kern of wat het Rat Pack heette – een losse groep muzikanten en zangers die vrienden waren en samen feest vierden. Zijn stem is onmiddellijk herkenbaar, en wordt beschreven niet alleen in termen van kracht en charisma, maar ook van nostalgie en tederheid. Frank Sinatra wordt daarom ook wel The Voice genoemd. Er wordt ook vaak naar hem verwezen als . Hij overleed in 1998 op 82-jarige leeftijd, en is begraven in het Desert Memorial Park in Cathedral City, Palm Springs, Californië. Op zijn grafsteen staat de tekst "The Best is Yet to Come".

www.franksinatra.com



VAN MORRISON

Met de musici met wie Morrison werkte (o.m. Miles Davis' bassist Richard Davis en Modern Jazz Quartet drummer Connie Kay) creëerde hij een unieke mengeling van blues, soul and gospel, zonder ooit tot de standaard uitingen van die stijlen te vervallen. De kritieken waren uitermate lovend. In februari 1994 krijgt Van Morrison de BRIT Award voor zijn bijzondere bijdrage aan de muziek. Morrison blijft zich door ontwikkelen, het in 1998 uitgebrachte "The philosopher's stone" is een bijzondere compilatie van nog niet eerder uitgebracht materiaal. "Back on top" is eveneens een succes, en de enthousiaste inzet van zijn nieuwe platenmaatschappij (Virgin Records) maakt dat dit in jaren zijn commercieel gezien meest succesvolle album wordt. In 2003 wordt What's wrong with this picture? uitgebracht voor het jazz label Blue Note Records.

www.vanmorrison.co.uk



PAUL SIMON

Behalve als vernieuwer van de (Amerikaanse) folkmuziek, heeft Simon - in de tweede helft van zijn carrière als soloartiest - een naam opgebouwd als ontdekker van niet-westerse muziekstijlen. 'Graceland' uit 1986 is hiervan het bekendste voorbeeld. De vermenging van Zuid-Afrikaanse en westerse muziek leverde wereldhits op als 'Homeless', 'Boy in the Bubble' en 'Diamonds on the Soles of Her Shoes'. Ladysmith Black Mambazo, één van de bands die meewerkten, kreeg door het album wereldfaam. In 2004 verschenen de solo-albums die Simon tussen 1972 en 2000 uitbracht in een geremasterde heruitgave. De oorspronkelijke albums werden uitgebreid met demo's en werkopnamen. In mei 2006 volgde het album 'Surprise', dat Paul Simon met producer Brian Eno opnam (bekend van zijn werk met Talking Heads en U2).

www.paulsimon.com



BUENA VISTA SOCIAL CLUB

Buena Vista Social Club is de groep Cubaanse muzikanten die samen met Ry Cooder eind jaren negentig een band vormde en succesvolle optredens had in onder meer Theater Carré in Amsterdam en Carnegie Hall in New York. Het bijzondere van deze band is dat de Cubaanse muzikanten ten tijde van de formatie van de band allen op leeftijd waren en op initiatief van Ry Cooder hun muzikale loopbaan weer opgepakt hadden. Wim Wenders heeft hier een documentaire over gemaakt. Deze toont hoe deze legendarische Cubaanse muzikanten samen een album opnemen. Ook bevat het opnames van concerten en interviews. Door dit album werden de muzikanten, waarvan velen al 80 tot 90 jaar oud, wereldwijd bekend. De film werd in 2000 genomineerd voor een Academy Award. Het muziekalbum had anno 2004 wereldwijd 8,7 miljoen exemplaren verkocht.

www.wim-wenders.com/art/buenavistasocialclub.htm



CHARLEY PARKER

Charles Christopher 'Yardbird' Parker, Amerikaans altsaxofonist, is zeer invloedrijk in de geschiedenis van de jazz. Met trompettist Dizzy Gillespie wordt hij beschouwd als grondlegger van de bebop. Parker overtuigde iedereen van zijn onbetwistbaar leiderschap van de bebop. In 1948 volgde zijn eerste verkiezing tot altsaxofonist van het jaar door de lezers van het jazzblad Metronome. Tijdens zijn eerste bezoek aan Europa werd hij op het Paris Jazz Festival (1949) toegejuicht; eind 1949 ging op Broadway de grootste jazzclub van de VS open, naar Parker Birdland genoemd. Ook de critici waren omgegaan; men noemde zijn directe invloed al vanaf 1940 onontkoombaar. Hij was ooit onderweg toen zijn chauffeur een kip overreed. Parker liet de arme man terug rijden om de kip op te halen... zodat hij hem die avond op kon eten. Zo ontstond de naam "Bird" en Parker heeft het ook meerdere malen in de titels van zijn stukken gebruikt ("Yard Bird Suite", "Ornithology", "Bird gets the Worm")

The Official Site of Charlie Parker



SANTANA

Santana ook bekend als The Santana Band is de legendarische Amerikaanse band, gevormd om muzikaal genie en gitaarvirtuoos Devadip Carlos Santana. Santana werd geboren in het Mexicaanse Autlan de Navarro (Jalisco). Hij kwam al vroeg in aanraking met muziek: zijn vader speelde viool in een mariachiband. Toen hij acht jaar was begon Santana gitaar te spelen. Het gezin verhuisde naar Tijuana, waar Santana in clubs en bars speelde, en begin jaren zestig verhuisde het gezin naar San Francisco. Kenmerkend voor de muziek zijn de dominantie van de ritmesectie, de mengeling van Latijns-Amerikaanse en rock 'n roll muziek, zeer technisch veeleisende gitaarsolo's en een grote vrijheid tot improvisatie. Hiermee is Santana een van de beste voorbeelden van de bloei van de wereldmuziek in de late jaren '60 en vroege jaren '70, gevolg van de hippie-cultuur en de daarmee toegenomen interesse in vreemde landen en hun culturele bagage. Legendarisch is Santana's optreden op het Woodstock-festival in 1969. Hieraan dankte de band zijn doorbraak. Gedurende de hele jaren '70 bleef de band buitengewoon populair, maar geleidelijk aan raakte de muziek uit de mode. Eind jaren '90 was Santana echter weer terug met de commercieel zeer succesvolle CD 'Supernatural' met eigentijdse nummers die zich kenmerken door het gebruikelijke gitaarspel, echter nu aangevuld met verschillende gastoptredens. In 2004 stond Santana nog op het North Sea Jazzfestival.

www.santana.com



OTIS REDDING

Otis Redding (9 september 1941 – 10 december 1967) was de invloedrijke Amerikaanse soul zanger die bekend stond om zijn gepassioneerde manier van zingen. Zijn grote hit was (Sittin' on) the dock of the bay. Deze single werd postuum uitgebracht. Hij groeide op in Macon in de staat Georgia en werkte in de vroege jaren zestig met Johnny Jenkins aan het nummer These Arms of Mine. Het lied werd een hit, en kreeg een paar jaar later opvolgers als Mr. Pitiful, I can't turn you loose, Satisfaction (het nummer van de Rolling Stones) en Respect - later een grote hit voor Aretha Franklin. In juni 1967 staat Otis Redding als een vreemde zwarte eend op Monterey Pop. Het eerste festival waar de nieuwbakken hippiegeneratie haar love & peace-idealen viert. Otis geeft te kennen dat ze oké zijn. De liefde is wederzijds. Opeens worden de blanke rockfans geconfronteerd met een wereld waarvan ze tot dan toe geen notie hebben gehad. De rauwe, verschroeiende en onverbloemde emoties van de zuidelijke deepsoul. Zes maanden later sterft Redding bij een vliegtuigongeluk en is hij een legende.

www.otisredding.com



MUDDY WATERS

Muddy is de Man. De ondoorgrondelijke man die op een goeie dag zomaar plotseling zijn tractor op de plantage laat staan. In de ochtendtrein van Clarksdale naar Chicago stapt en een groot geheim met zich meeneemt. In de hectische metropool plugt hij zijn mysterieuze hoodoo blues in een stopcontact en definieert het geluid van de moderne Chicagoblues. Daarmee zendt hij golven door de popmuziek die nog altijd voelbaar zijn. Totdat hij in het harnas sterft, blijft Muddy Waters de Man. De Mojo Man. Zijn grote geheim heeft hij nooit prijsgegeven.

www.muddywaters.com



BONNIE RAITT

Bonnie Raitt, (8 november 1949) geboren in Burbank, Californië is de dochter van Broadway musicalster John Raitt. Ze begon gitaar te spelen toen ze twaalf jaar oud was. Na de middelbare school begon ze in Rhythm and Bluesclubs te spelen. In 1983 werd ze geloosd door haar platenlabel, Warner Bros. van Warner Music, onder andere vanwege alcohol- en drugsgebruik, maar verdween allerminst uit de muziekscene. Na meer dan 20 jaar opnames en optredens, bereikte Bonnie Raitt succes met haar tiende album. "Nick of Time" kwam in de top te staan in de Verenigde Staten en won drie Grammy Awards. Tegelijk kreeg ze een vierde Grammy voor haar duet "In the Mood" met John Lee Hooker op zijn album "The Healer". Hierna kreeg ze nog drie Grammy Awards voor haar album uit 1991, "Luck of the Draw", waarna ze in 1994 nog twee Grammy's kreeg met haar album "Longing in Their Hearts".

www.bonnieraitt.com



THE ROLLING STONES

Niemand kan als de Stones klinken. Gedurende vijf jaar, van ’68 tot en met ’72, zijn de Rolling Stones daadwerkelijk de grootste rock & roll-band ter wereld. Zij zijn niet de enige Britse groep die begin jaren zestig geïnspireerd is door de Amerikaanse blues, gospel en soulmuziek. Maar geen enkele groep heeft de diepste essentie van deze stijlen beter begrepen dan de Stones. Het is nu nauwelijks meer voorstelbaar hoe extreem zelfzuchtig, kwaadaardig en seksueel bedreigend ze in de jaren zestig zijn. Rond deze groep hangt voortdurend een waas van arrogantie, drugs, orgies en dood. Uiteraard is het voor een deel imago, met dank aan hun manager Andrew Loog Oldham. Maar hun reeks singles, stuk voor stuk onverstaanbare en donkere uitbarstingen van vuig lawaai, spreekt wat dat betreft nog steeds boekdelen. In die tijd spreekt hun muziek zowel tot het meningloze straattuig als tot linkse intellectuelen. De reden waarom het bovenstaande kwartet en niet de Stones uitgeroepen is tot de invloedrijkste groep ooit, is simpel: Niemand kan als de Stones klinken.

www.rollingstones.com



NAT KING COLE

In 1943 neemt hij het nummer 'Straighten Up and Fly Right' op, wat z'n eerste nationale hitsong wordt. Cole wordt door zijn trio-opnamen als één van de groten uit de jazzwereld beschouwd. Vanaf 1945 besluit Nat zijn bijzondere stem ook buiten de jazz te laten horen. Hij ontwikkelt zich meer en meer als (jazz) ballad zanger. Zijn herkenbare stem zorgt voor een miljoenenomzet bij platenmaatschappij Capitol. Cole is de superstar van de jaren vijftig. Wanneer hij in 1948 als eerste zwarte Amerikaan een huis koopt in de blanke buurt Hancock Park in Los Angeles vertellen de eigenaren hem dat ze geen "ongewensten" in de buurt willen. Cole antwoord: "Ik ook niet. En als ik een ongewenst iemand zie komen, ben ik de eerste die klaagt." In de jaren veertig is Cole de eerste Afro-Amerikaan met een eigen radioprogramma en in de jaren 1956-1957 heeft hij als eerste zwarte Amerikaan een eigen wekelijkse televisieshow bij NBC. Daarnaast treedt hij herhaaldelijk als filmacteur op , o.a. in St. Louis Blues.

www.nat-king-cole.org



Omhoog